Ζητούμε υποχρεωτική επισήμανση της χρήσης τεχνητής νοημοσύνης σε οπτικοακουστικά μέσα.
Η ταχύτατη διάδοση εφαρμογών τεχνητής νοημοσύνης στον χώρο της ενημέρωσης και της επικοινωνίας δημιουργεί νέα δεδομένα. Διαφημίσεις, κείμενα, συνεντεύξεις, βίντεο, που μοιάζουν αληθινά αλλά δεν είναι, αφού έχουν δημιουργηθεί με τεχνητή νοημοσύνη.
Πόσες τέτοιες διαφημίσεις έχετε δει;
Όλο και συχνότερα προβάλλεται περιεχόμενο που έχει παραχθεί ολικώς ή εν μέρει μέσω τεχνητής νοημοσύνης, χωρίς να υπάρχει καμία απολύτως ένδειξη προς τον θεατή, τον ακροατή ή τον αναγνώστη ότι πρόκειται για αποτέλεσμα τεχνητής νοημοσύνης. Η απουσία σαφούς σήμανσης εγείρει σοβαρά ζητήματα διαφάνειας και παραπλάνησης του κοινού και ενδεχόμενης χειραγώγησης της κοινής γνώμης.
Γιαυτό και σήμερα καταθέσαμε ερώτηση στη Βουλή ζητώντας την υποχρεωτική επισήμανση της χρήσης τεχνητής νοημοσύνης σε οπτικοακουστικά μέσα. Είναι υποχρέωση της πολιτείας και δικαίωμα του πολίτη να γνωρίζει εάν το υλικό στο οποίο έχει πρόσβαση είναι προϊόν τεχνητής νοημοσύνης.
Ακολουθεί η ερώτηση:
Προς τον κ. Υπουργό Ψηφιακής Διακυβέρνησης
Θέμα: Υποχρεωτική επισήμανση της χρήσης τεχνητής νοημοσύνης σε οπτικοακουστικό ψηφιακό ή φυσικό προβαλλόμενο περιεχόμενο
Η ταχύτατη διάδοση εφαρμογών τεχνητής νοημοσύνης στον χώρο της ενημέρωσης και της επικοινωνίας δημιουργεί νέα δεδομένα για τη δημόσια σφαίρα και τον τρόπο με τον οποίο ο πολίτης προσλαμβάνει πληροφορία.
Ήδη, μέσα ενημέρωσης και ψηφιακές πλατφόρμες αξιοποιούν εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης για την παραγωγή ή επεξεργασία περιεχομένου, είτε πρόκειται για συνθετικές εικόνες, φωνές, ψευδείς δηλώσεις, deepfakes, είτε για κείμενα που εμφανίζονται ως ειδήσεις ή συνεντεύξεις. Όλο και συχνότερα προβάλλεται περιεχόμενο που έχει παραχθεί ολικώς ή εν μέρει μέσω τεχνητής νοημοσυνης, χωρίς να υπάρχει καμία απολύτως ένδειξη προς τον θεατή, τον ακροατή ή τον αναγνώστη ότι πρόκειται για αποτέλεσμα τεχνητής σύνθεσης. Η απουσία σαφούς σήμανσης εγείρει σοβαρά ζητήματα διαφάνειας, δεοντολογίας, παραπλάνησης του κοινού και ενδεχόμενης χειραγώγησης της κοινής γνώμης, με άμεσες συνέπειες για τη δημοκρατία.
Ο Κανονισμός 2024/1689 για την Τεχνητή Νοημοσύνη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, προβλέπει ρητά την υποχρέωση γνωστοποίησης και επισήμανσης στις περιπτώσεις όπου περιεχόμενο έχει δημιουργηθεί μέσω τεχνητής νοημοσύνης και μπορεί να εκληφθεί ως αυθεντικό ή παραπλανητικό. Οι διατάξεις αυτές αναμένεται να αποκτήσουν άμεση ισχύ και δεσμευτικότητα εντός των κρατών μελών. Παρά ταύτα, δεν χρειάζεται να καθυστερούμε, καθώς στην Ελλάδα απουσιάζει σχετική ειδική θεσμική πρόβλεψη που να καθιστά υποχρεωτική την επισήμανση της χρήσης Τεχνητής Νοημοσύνης σε περιεχόμενο που προβάλλεται από τα μέσα μαζικής ενημέρωσης, είτε παραδοσιακά είτε διαδικτυακά. Ούτε υπάρχει πρόβλεψη συνεργασίας ή εποπτείας από τις αρμόδιες αρχές, όπως το ΕΣΡ, για την κατοχύρωση της διαφάνειας απέναντι στον πολίτη.
Η άμεση επισήμανση του τρόπου δημιουργίας του περιεχόμενου είναι σημαντική και για λόγους διαφάνειας, ώστε ο πολίτης να γνωρίζει εάν το υλικό με το οποίο έχει έρθει σε επαφή έχει δημιουργηθεί με Τεχνητή Νοημοσύνη ή όχι, προκειμένου να μπορεί να το αξιολογεί συνολικά.
Ερωτάται ο κ. Υπουργός:
1. Υπάρχει πρόθεση να θεσμοθετηθεί άμεσα η υποχρέωση επισήμανσης όταν περιεχόμενο που προβάλλεται από ΜΜΕ ή στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ή σε άλλο ψηφιακό ή φυσικό μέσο έχει παραχθεί εν όλω ή εν μέρει με Τεχνητή Νοημοσύνη;
2. Θα λάβετε άμεση νομοθετική πρωτοβουλία προκειμένου να προστατευθεί ειδικά η δεοντολογία ενημέρωσης και το δικαίωμα του πολίτη να γνωρίζει εάν το υλικό στο
οποίο έχει πρόσβαση είναι προϊόν Τεχνητής Νοημοσύνης, εν όλω ή εν μέρει ώστε να θεσπιστεί υποχρεωτική, ευδιάκριτη επισήμανση σε κάθε σχετικό περιεχόμενο που φθάνει στον πολίτη (ειδήσεις, εικόνες, φωνή, πρόσωπα, βίντεο, κείμενα κτλ) ;
3. Εφαρμόζονται ήδη μέθοδοι ελέγχου του υλικού, ή έστω υπάρχει πρόθεση συνεργασίας με το ΕΣΡ, τα ΜΜΕ ή τις ιδιωτικές πλατφόρμες για την εφαρμογή τέτοιου τύπου σήμανσης;
4. Υπάρχει πρόθεση για τη δημιουργία δημόσιας ενημερωτικής καμπάνιας, προσαρμοσμένη ηλικιακά και κοινωνικά, ώστε να μπορεί κάθε πολίτης (παιδί, γονέας, νέος ενήλικας, ηλικιωμένος) να αναγνωρίζει βασικά στοιχεία που υποδεικνύουν την τεχνητή προέλευση περιεχομένου, καθώς και να αποκτήσει στοιχειώδη ψηφιακή άμυνα απέναντι στα εργαλεία πλαστογράφησης, deepfakes και παραπλάνησης;
Οι ερωτώντες βουλευτές
Αυλωνίτης Αλέξανδρος – Χρήστος
Κυριακή Μάλαμα
Γιώτα Πούλου
Θεοδώρα Τζάκρη
Ραλλία Χρηστίδου